W pierwszej połowie października 2026 roku odbyło się sześć rejonowych narad szkoleniowo-konferencyjnych dla prezesów Rodzinnych Ogrodów Działkowych z terenu Okręgu Zielonogórskiego, tj. w Nowej Soli, Żaganiu, Sulechowie, Gubinie, Zielonej Górze i Żarach. Spotkania, zorganizowane przez Okręgowy Zarząd Polskiego Związku Działkowców, stanowiły platformę do omówienia najważniejszych wyzwań, przed jakimi staje obecnie Polski Związek Działkowców.
Narady prowadziła Joanna Mikołajczyk – I Wiceprezes Okręgowego Zarządu PZD w Zielonej Górze, a także – w Zielonej Górze i Żarach – prezes Okręgu – Marian Pasiński. Uczestniczyli w naradach członkowie Okręgowego Zarządu i Okręgowej Komisji Rewizyjnej oraz pracownicy biura.
Tematyka narad dotyczyła:
- Opłaty za użytkowanie wieczyste – działania podejmowane przez struktury Związku w celu minimalizacji zagrożenia – ref. Rafał Hawryluk – dyrektor biura OZ
- Reforma struktur Polskiego Związku Działkowców – ref. Joanna Mikołajczyk
- Wsparcie jednostek samorządu terytorialnego w rozwoju ROD – dotychczasowe doświadczenia i wnioski – ref. Martyna Rakowska – inspektor ds. inwestycji,
- Ochrona ROD przed gatunkami inwazyjnymi – wymiana doświadczeń i praktyczne wskazówki – ref. Patrycja Krasoń – inspektor ds. ogrodnictwa.
Poruszono także problematykę współpracy zarządów ROD z Ośrodkiem Finansowo-Księgowym oraz zagadnienia dotyczące „cyfryzacji PZD”
Ważnym elementem spotkań był temat opłat za użytkowanie wieczyste oraz zapoznanie z przygotowanym przez Polski Związek Działkowców projektem ustawy o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami. Inicjatywa ta ma usunąć rażącą niespójność systemową, przez którą niekomercyjne ogrody są dziś traktowane finansowo na równi z podmiotami komercyjnymi.
Podczas narad szczegółowo omówiono najważniejsze sprawy wynikające z projektu oraz jego uzasadnienia, informując, że:
- Projekt wprowadza dedykowaną dla ROD roczną stawkę za użytkowanie wieczyste w wysokości do 0,1% ceny nieruchomości. Obecnie, przez lukę w prawie, urzędy próbują nakładać na ogrody maksymalną stawkę 3% (właściwą dla biznesu), co grozi ekonomiczną likwidacją wielu ogrodów w miastach, ponieważ koszty te musieliby udźwignąć sami działkowcy.
- Samorządy i wojewodowie zyskają jasną podstawę prawną, by całkowicie zwalniać stowarzyszenie ogrodowe z pierwszej opłaty oraz opłat rocznych, jeśli przemawia za tym interes społeczny.
- Projekt otwiera możliwość nieodpłatnego przekazywania gruntów z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa na cele zakładania, prowadzenia lub odtwarzania ogrodów. To kluczowe rozwiązanie w dobie ogromnego kryzysu dostępności działek.
- Wprowadzono bezpieczniki dla państwa – ziemia z KOWR musi być wykorzystana na ROD w ciągu 10 lat pod rygorem jej zwrotu, a w przypadku próby sprzedaży prawa użytkowania wieczystego objętego ulgami, właścicielowi gruntu przysługuje prawo pierwokupu za 1% ceny.
- Każde przekazanie gruntu pod ROD musi być bezwzględnie zgodne z lokalnym planem zagospodarowania przestrzennego lub planem ogólnym gminy.
Uzasadnienie projektu dobitnie przypomina, że wartość przyrodnicza i użytkowa ROD została wypracowana przez dziesięciolecia ciężką pracą i z prywatnych funduszy socjalnych samych pracowników (dzisiejszych działkowców). Państwo ma więc konstytucyjny obowiązek chronić ich uzasadnione zaufanie i nie może traktować ogrodów wyłącznie jako źródła rynkowego dochodu.
Z uwagi na wagę omawianych problemów bardzo cieszy obecność przedstawicieli lokalnych władz samorządowych, zwłaszcza, że większość ROD znajduje się na terenach należących do Skarbu Państwa.
W poszczególnych miastach w naradach wzięli udział:
- Żary: starosta żarski Bogdan Kępiński-uczestniczył osobiście,
- Gubin: w spotkaniu wziął udział wicestarosta Krośnieński- Ryszard Zakrzewski,
- Żagań i Zielona Góra: starostów reprezentowali naczelnicy odpowiednich wydziałów starostw powiatowych,
- Nowa Sól: w naradzie uczestniczył naczelnik wydziału ze Starostwa Powiatowego we Wschowie.
Obecni na spotkaniach samorządowcy jednoznacznie i z dużym poparciem wyrażali się o inicjatywie Polskiego Związku Działkowców w sprawie zmiany ustawy, doceniając rolę ogrodów w strukturze miast i powiatów. Ożywioną dyskusję wywołał natomiast temat finansowy – w kwestii możliwości pobierania opłat w wysokości 3% przedstawiciele samorządów wypowiadali się niejednoznacznie, co pokazuje potrzebę dalszego dialogu i wypracowania rozwiązań chroniących działkowców przed drastycznymi podwyżkami opłat.
Uczestnicy narad wykazali się pełną jednomyślnością i troską o przyszłość ogrodów. Podczas obrad przyjęto oficjalne, stanowcze stanowiska w sprawie opłat za użytkowanie wieczyste. (stanowiska w załączeniu poniżej)
Wokół tematu reformy ustrojowej wywiązała się ożywiona dyskusja. Prezesi poszczególnych ogrodów bardzo aktywnie włączyli się w wymianę poglądów, przedstawiając konkretne argumenty i propozycje. W toku debaty zgromadzeni wyrazili jednoznaczną opinię na temat tego, jaki model reformy struktur PZD w województwie lubuskim byłby najbardziej optymalny. Podkreślano przede wszystkim konieczność wypracowania takich rozwiązań, które z jednej strony usprawnią zarządzanie, a z drugiej – uwzględnią lokalną specyfikę lubuskich ogrodów i pozwolą na zachowanie silnej podmiotowości ROD w regionie.
Oprócz tematów stricte ustrojowych i prawnych, omówiono dotychczasowe doświadczenia we współpracy z jednostkami samorządu terytorialnego oraz kwestie bieżącego wsparcia rozwoju ROD. Bardzo ważnym punktem była wymiana praktycznych wskazówek dotyczących ochrony ogrodów przed inwazyjnymi gatunkami obcymi.
Dużo uwagi poświęcono także sprawom wewnętrznym: zacieśnianiu współpracy zarządów ROD z Ośrodkiem Finansowo-Księgowym oraz szeroko pojętej cyfryzacji struktur PZD.
Przedstawione tematy wywołały żywą merytoryczną dyskusję, a zgłaszane opinie i uwagi ujawniły zaangażowanie aktywu we wspólne budowanie silnej pozycji ogrodnictwa działkowego w naszym regionie. Prowadzący narady, dziękując za udział w spotkaniach, wyrazili zadowolenie z przebiegu narad i aktywności uczestników spotkań.
Rafał Hawryluk